Η Τεχνητή Νοημοσύνη μπορεί να υποβοηθήσει τον Δημοσιογράφο αλλά όχι να τον υποκαταστήσει

Σε μια εποχή όπου η υπερπληθώρα πληροφορίας, η προπαγάνδα του πολέμου και πολιτικών, η εντατικοποίηση της εργασίας και οι ανεξέλεγκτες δυνατότητες της Τεχνητής Νοημοσύνης, το έργο των συναδέλφων δημοσιογράφων τόσο στο πεδίο του ρεπορτάζ, όσο και στην επιμέλεια του περιεχομένου καθίσταται πιο σύνθετο και απαιτητικό.

Σε αυτό το περιβάλλον προωθούνται και διαφημίζονται από εταιρείες τεχνολογίας εργαλεία που δήθεν παράγουν αυτοματοποιημένα ειδησεογραφικά κείμενα ενώ δημιουργός ειδήσεων είναι ο Δημοσιογράφος, ο οποίος οφείλει να ερευνά πηγές, να διασταυρώνει πληροφορίες και να τηρεί τη δεοντολογία.

Η Τεχνητή Νοημοσύνη μπορεί να υποβοηθήσει τον Δημοσιογράφο αλλά όχι να τον υποκαταστήσει.

Το Δ.Σ. της ΕΣΗΕΑ, έχοντας διαπιστώσει ότι υπάρχουν περιπτώσεις χρήσης εργαλείων ΤΝ χωρίς δημοσιογραφική εποπτεία, καλεί τους συναδέλφους να μην υποκύπτουν στις εργοδοτικές πιέσεις για χρήση εργαλείων Τεχνητής Νοημοσύνης, προκειμένου να αυξήσουν την παραγωγικότητα κειμένων, δίχως να έχουν εκπαιδευθεί και χωρίς να ελέγχουν, επιβεβαιώνουν και να επεξεργάζονται το αποτέλεσμα που παράγει το εκάστοτε εργαλείο.

Άλλωστε, το ρυθμιστικό πλαίσιο (Ευρωπαϊκός Κανονισμός για την Τεχνητή Νοημοσύνη), ο Κώδικας Δεοντολογίας της ΕΣΗΕΑ και ο Κώδικας Δεοντολογίας της ΠΟΕΣΥ για την Τεχνητή Νοημοσύνη θεωρούν ως απαγορευμένη πρακτική τη δημοσίευση ειδησεογραφικού περιεχομένου με τη χρήση τέτοιων εργαλείων, αν δεν έχει ελεγχθεί και διασταυρωθεί από Δημοσιογράφο και αν για λόγους διαφάνειας και αξιοπιστίας προς το Κοινό δεν έχει σημανθεί ως προϊόν χρήσης Τ.Ν.

Επιπλέον, η δημιουργία από απλούς χρήστες ή/και μηχανισμούς επικοινωνίας και προπαγάνδας εικόνων, ήχου  και βίντεο με εργαλεία ΤΝ (synthetic media, deepfakes) που διαμοιράζονται στο διαδίκτυο και τα οποία εξαιρετικά δύσκολα διακρίνονται ως μη αληθή, αποτελεί μία από τις σημαντικότερες προκλήσεις για τον κλάδο αλλά και για την ενημέρωση των πολιτών. Απαιτείται κριτική προσέγγιση, εγρήγορση, έλεγχος και διασταύρωση. Η ευθύνη για ότι δημοσιεύεται -ακόμη και για περιεχόμενο που έχει παραχθεί από τρίτους- βαρύνει το Μέσο και κατ’ επέκταση τους ίδιους τους Δημοσιογράφους, και πάλι σύμφωνα με τους Κανόνες Δεοντολογίας.

Εμείς οι ίδιοι καλούμαστε να σταθούμε φρουροί της αξιοπιστίας της Δημοσιογραφίας και να αντισταθούμε σε δήθεν εύκολες λύσεις παραγωγής περιεχομένου και σε εργοδοτικές αυθαιρεσίες και πιέσεις.

Το Δ.Σ. της ΕΣΗΕΑ καλεί τις ιδιοκτησίες των Μέσων να σεβαστούν το έργο των συναδέλφων με βάση τους Κώδικες Δεοντολογίας και να αποφύγουν τη χρήση εργαλείων, χωρίς δημοσιογραφικό έλεγχο των αποτελεσμάτων, εκπαίδευση και τήρηση του θεσμικού πλαισίου.

ΤΟ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ